Doğum Sonrası Estetik Sorunlar: Meme, Karın, Çatlak ve Lekeler
Gebelik ve doğum, kadın vücudunda belirgin değişikliklere yol açar. Gebelik boyunca bu değişiklikler yavaş geliştiği için çoğu zaman fark edilmez; doğumdan sonra ise vücudun eski hâline dönmemesi bazı kadınlarda memeler, karın ve ciltle ilgili estetik kaygılara neden olabilir. Bu değişikliklerin bir kısmı aylar içinde kendiliğinden azalır; kalıcı olanlar için muayene sonrasında farklı seçenekler değerlendirilebilir.
Doğum Sonrası Estetik Sorunlar Neden Oluşur?
Değişikliklerin ne ölçüde görüleceği kişiden kişiye farklıdır. Başlıca etkenler şunlardır:
- İkiz ya da çoğul gebelik,
- Doğum sayısının artması,
- Gebelikte fazla kilo alınması,
- Derinin yapısı ve kalıtsal özellikler,
- Doğumdan sonra kilo verilememesi.
Doğum sonrasında en sık görülen estetik sorunlar memelerde hacim kaybı ve sarkma, karında sarkma ve çatlaklar ile ciltte koyulaşan lekelerdir.
Memelerde Hacim Kaybı ve Sarkma
Gebelik ve emzirme döneminde büyüyen memeler, emzirme bittikten sonra hacim kaybedebilir ve sarkabilir. Gebelikten önce memeleriyle ilgili bir sorunu olmayan kadınlarda bile bu değişiklikler belirgin olabilir. Uygun yöntem, muayenede memenin hacmi, meme başının konumu, cilt yapısı ve kişinin beklentileri değerlendirilerek belirlenir:
- Meme küçük ya da hacmi azalmış, meme başının konumu ise uygunsa meme büyütme değerlendirilebilir.
- Hacim kaybıyla birlikte sarkma varsa, yani meme başı olması gereken konumun altındaysa, meme protezi fazla derinin alındığı dikleştirme işlemiyle aynı ameliyatta uygulanabilir. Bu yöntemde izler yalnızca büyütme ameliyatına göre daha fazladır.
- Hacim yeterli ancak meme sarkmışsa meme dikleştirme yapılabilir; bu ameliyatta protez kullanılmaz.
- Memeler büyük ve şikâyete yol açıyorsa meme küçültme değerlendirilebilir; aynı ameliyatta sarkma da düzeltilir. Bu kararda kişinin yaşı, vücut yapısı ve meme boyutu dikkate alınır.
Meme ameliyatlarında izler kalıcıdır; zamanla soluklaşır, ancak tamamen kaybolmaz. Meme ameliyatları için emzirme döneminin tamamlanması beklenir.
Karında Sarkma ve Kas Ayrışması
Gebelik boyunca genişleyen karın derisi ve kasları doğumdan sonra eski hâline tam olarak dönmeyebilir; karında deri fazlalığı, sarkma ve karın kaslarında ayrışma görülebilir. Uygun yöntem sarkmanın yaygınlığına göre belirlenir:
- Sarkma yalnızca göbek altındaysa mini karın germe değerlendirilebilir. Bu ameliyatta göbek altındaki fazla deri ve yağ dokusu alınır.
- Sarkma göbeğin üstünü de kapsıyorsa, karın kaslarında ayrışma ya da göbek deliğinde şekil bozukluğu varsa karın germe (tam karın germe) gerekebilir. Bu ameliyatta fazla deri alınır, gerekirse ayrışmış karın kasları onarılır ve göbek deliği yeniden şekillendirilir.
Karın germe izi genellikle iç çamaşırıyla örtülebilecek bir hatta planlanır. Karın germe için doğumdan sonra vücudun toparlanması ve kilonun sabitlenmesi beklenir; genellikle bir yıl kadar beklenmesi önerilir.
Karında Çatlaklar
Gebelikte oluşan çatlaklar ilk dönemde pembe-mor renktedir; zamanla, genellikle bir yıl içinde, soluklaşarak beyazımsı bir renk alır. Çatlakların oluşumunda derinin yapısı ve kalıtsal özellikler de etkilidir. Çatlaklar kremlerle ya da cilt uygulamalarıyla tamamen ortadan kalkmaz; bazı uygulamalar görünümlerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Karın germe ameliyatında alınan deri üzerindeki çatlaklar deriyle birlikte çıkarılır; bu nedenle göbek altındaki çatlakların büyük bölümü giderilebilir. Göbek üstündeki ve bel bölgesindeki çatlaklar ise bu ameliyatla giderilmeyebilir; bunlar için farklı yöntemler değerlendirilebilir.
Ciltte Koyulaşma ve Lekeler
Gebelikte hormonların etkisiyle meme başı ve çevresinde, genital bölgede ve karnın ortasında göbekten aşağı uzanan çizgide koyulaşma görülebilir. Bazı kadınlarda yüzde de lekeler (melazma) oluşabilir. Bu değişiklikler çoğu kadında doğumdan ve emzirme döneminden sonra aylar içinde kendiliğinden azalır. Geçmeyen lekeler için hekim değerlendirmesiyle tedavi seçenekleri planlanabilir; lekelerin artmaması için güneşten korunmak önemlidir.
Ne Zaman ve Nasıl Karar Verilir?
Doğum sonrası değişikliklerin bir kısmı zamanla kendiliğinden düzelebileceği için cerrahi işlemlerden önce vücudun toparlanması, kilonun sabitlenmesi ve emzirme döneminin tamamlanması beklenir. Yeniden gebelik düşünülüyorsa, yeni bir gebelik sonucu etkileyebileceği için ameliyatın ertelenmesi önerilir. Memeye ve karına yönelik işlemler, uygun görülürse annelik estetiği kapsamında aynı ameliyatta birlikte yapılabilir. Hangi işlemlerin yapılacağına muayene sonrasında kişi ve hekim birlikte karar verir. Doğum sonrası değişikliklere genel bakış için Doğum Sonrası Vücutta Görülen Değişiklikler ve Annelik Estetiği yazımızı, ayrıntılı bilgi için annelik estetiği sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yazar: Op. Dr. Yücel Sarıaltın